Bên trong khối bộ nhớ lõi từ 128KB của phòng thí nghiệm Space Shuttle năm 1980

Trước khi chip bán dẫn chiếm sóng ngành vũ trụ, 128 kilobyte bộ nhớ đồng nghĩa với hàng loạt vòng từ tính và bo mạch tản nhiệt dẫn nhiệt.
Một bài mổ xẻ hình ảnh chi tiết vừa hé lộ cơ chế bên trong của mô-đun bộ nhớ lõi từ trên máy tính Spacelab năm 1980. Phòng thí nghiệm tái sử dụng này từng nằm trong khoang hàng của tàu Space Shuttle, vận hành nhờ ba máy tính mini Mitra 125 MS do Pháp chế tạo — một cho hệ thống trạm, một cho thiết bị thí nghiệm, và một làm dự phòng.
Vì sao điều này thú vị: Bộ nhớ lõi từ lưu mỗi bit trong một vòng ferrite nhỏ xíu. Các kỹ sư đan các lõi này thành dạng lưới: truyền một nửa dòng điện cần để đổi trạng thái bit qua dây ngang, và nửa còn lại qua dây dọc. Chỉ vòng từ nằm đúng giao điểm mới nhận đủ lực từ để đổi trạng thái.
Điểm đáng chú ý: Đọc dữ liệu từ bộ nhớ lõi từ sẽ xóa luôn dữ liệu đó. Để máy tính chạy bình thường, mỗi chu kỳ đọc đều kích hoạt ngay một chu kỳ ghi tự động để nạp lại bit vừa đọc.
Cũng không tệ cho một hệ thống lưu trữ từng chiếm tới một phần ba thùng máy.
Nguồn
- Spacelab core memory teardown — https://www.righto.com/2026/08/spacelab-core-memory.html
- Hacker News discussion — https://news.ycombinator.com/item?id=49502214

