Đừng xin xỏ tiền quyên góp cho mã nguồn mở nữa

Chờ đợi quyên góp tự nguyện cho mã nguồn mở là vô vọng, giờ phải bắt các doanh nghiệp trả tiền.

Cựu kỹ sư npm Laurie Voss cho rằng mã nguồn mở đang dính một cái bẫy cấu trúc: dự án miễn phí luôn chiếm trọn thị phần, giúp các tập đoàn hốt bạc trong khi người duy trì (maintainer) thì kiệt sức. Đổi giấy phép sử dụng chẳng ăn thua—Elastic, Terraform và Redis đều từng thử thu phí code, để rồi mất khách vào tay các bản fork miễn phí như OpenSearch và Valkey. Trong khi đó, khảo sát của Tidelift cho thấy 60% maintainer vẫn làm không công, còn nghiên cứu từ Linux Foundation chỉ ra vỏn vẹn 136 lập trình viên đang gánh hơn 80% lượng code trong top 50 thư viện phổ biến nhất.

Vì sao việc này quan trọng: Các nhà nghiên cứu tại Harvard ước tính việc thay thế phần mềm mã nguồn mở sẽ tiêu tốn của giới doanh nghiệp 8.800 tỷ USD. Việc phó mặc hạ tầng công nghệ cho những tình nguyện viên kiệt sức tạo ra rủi ro bảo mật khổng lồ, điển hình như vụ cửa hậu xz năm 2024. Vì đổi giấy phép thất bại còn hòm tiền quyên góp chỉ nhận vài đồng lẻ, đề xuất mới cho rằng các maintainer phải ép trả phí ngay ở cấp độ trình quản lý gói (package registry).

Tóm gọn lại: 5% lập trình viên mã nguồn mở đang tạo ra 96% tổng giá trị chống đỡ toàn bộ nền công nghiệp phần mềm hiện đại.

Nếu các ông lớn công nghệ muốn tiếp tục có code chạy mượt, chuyến tàu đi nhờ miễn phí này phải kết thúc.