Canada âm thầm ký hiệp ước chống tội phạm mạng đầy tranh cãi của LHQ

Canada vừa lặng lẽ ký một hiệp ước của LHQ — thứ mà các tổ chức quyền kỹ thuật số cảnh báo thực chất là thỏa thuận giám sát toàn cầu "núp bóng".

Giới chức chính phủ Canada không tiếc lời khen ngợi Công ước chống Tội phạm mạng của LHQ khi ký kết vào giữa tháng 7. Nhưng như chuyên gia pháp lý Michael Geist chỉ ra, chính Ottawa từng bỏ qua lễ ký chính thức cách đây chín tháng vì lo ngại quyền riêng tư. Thỏa thuận này bắt buộc các nước chia sẻ bằng chứng xuyên biên giới cho bất kỳ tội danh nào có mức án từ 4 năm tù trở lên — vô tình tạo điều kiện cho các chính phủ nước ngoài dùng kênh quốc tế để kiểm soát phát ngôn, báo chí hoặc giới bất đồng chính kiến.

Vì sao cần quan tâm: Các tổ chức quyền kỹ thuật số như EFF, Human Rights Watch và Amnesty International Canada cảnh báo hiệp ước này trao cho các thể chế độc tài một công cụ có sẵn để nhắm vào giới phê bình và các cộng đồng kiều dân ngay tại Canada. Hơn 120 chuyên gia an ninh mạng cũng lưu ý rằng các điều khoản quá chung chung có thể biến các nghiên cứu an ninh mạng thiện chí thành hành vi phạm tội.

Việc ký kết chưa làm hiệp ước này có hiệu lực ngay lập tức. Canada vẫn cần thông qua các luật trong nước và triển khai thực tế.

Khi một hiệp ước giám sát quy mô lớn được ký âm thầm vào giữa tháng 7 mà không hề lấy ý kiến công chúng, tốt nhất là nên đọc kỹ mấy dòng chữ nhỏ.